W końcu zaobserwowano koronalny wyrzut masy na gwieździe innej niż Słońce. Był potężny

13 listopada 2025, 15:18

Międzynarodowy zespół naukowy zdobył pierwszy dowód na koronalny wyrzut masy (CME) na gwieździe innej niż Słońce. CME, słoneczne erupcje, podczas których olbrzymie ilości materiału są wyrzucane w przestrzeń kosmiczną, są często obserwowanym zjawiskiem. Wpływają one na pogodę kosmiczną, pozwalają nam podziwiać zorze polarne i nie ma najmniejszych powodów, dla których zjawiska takie nie miałyby zachodzić na innych gwiazdach. Dotychczas jednak nie udało się zdobyć bezsprzecznego dowodu na ich istnienie. Udało się to dopiero dzięki kosmicznemu obserwatorium NMM-Newton Europejskiej Agencji Kosmicznej i europejskiemu międzynarodowemu interferometrowi LOFAR, którego 3 stacje znajdują się w Polsce.



Gwiazdozbiór z nekrologu

5 listopada 2008, 11:44

Skąd fascynacja celebrities i ich życiem prywatnym, czy towarzyszyła rodzajowi ludzkiemu od zawsze, czy coś ją wyzwoliło? Badacze z Warwick University twierdzą, że jak zapłon podziałały nekrologi w XVIII-wiecznych czasopismach, które dały tzw. szarym ludziom wgląd w życie (i śmierć) wyższych sfer.


Najmniejszy znany układ planetarny

13 stycznia 2012, 08:35

Astronomowie pracujący w ramach misji Kepler odkryli trzy najmniejsze planety pozasłoneczne. Okrążają one gwiazdę KOI-961, a średnice ich orbit wynoszą 0,57, 0,73 i 0,78 średnicy orbity Ziemi. Najmniejsza z nowo odkrytych planet jest wielkości Marsa.


Magnetar

Zagadka tajemniczych sygnałów radiowych rozwiązana?

8 lipca 2013, 10:55

Astrofizycy badający tajemnicze sygnały radiowe wykluczyli, by mogły one pochodzić z Ziemi. Na podstawie ich jasności uznali, że sygnały te zostały wyemitowane gdy wszechświat był o połowę młodszy niż obecnie, a w ich narodzinach brało udział jakieś relatywistyczne źródło, takie jak czarna dziura czy gwiazda neutronowa.


Dysk zasila dysk

30 października 2014, 11:42

Teleskop Atacama Large Millimeter/sumbilimeter Array (ALMA) pokazał specjalistom niezwykły widok – strumień pyłu i gazu poruszający się od masywnego zewnętrznego dysku protoplanetarnego uformowanego wokół gwiazdy podwójnej, w kierunku wewnętrznych obszarów układu


Dowiedziono powiązania Proxima i Alfa Centauri

30 listopada 2016, 12:10

Astronomowie udowodnili to, co od dawna podejrzewano - Proxima Centauri stanowi część układu potrójnego. Ta najbliższa nam gwiazda została odkryta w 1915 roku. To czerwony karzeł, który świeci zbyt słabo, by można było zauważyć go gołym okiem


Gaia dostarczyła szczegółowe dane o ponad miliardzie gwiazd

9 kwietnia 2018, 09:04

Astronomowie na całym świecie czekają na udostępnienie kolejnych danych z satelity Gaia. Urządzenie to, wystrzelone przez ESA w 2013 roku obserwuje ponad miliard gwiazd z Drogi Mlecznej i sąsiednich galaktyk. Gaia mierzy ich pozycję, paralaksę i ruch z niespotykaną dotąd precyzją poniżej 1/1000 sekundy kątowej.


Specjaliści prezentują pomysły, jak znaleźć czarną dziurę krążącą w Układzie Słonecznym

22 maja 2020, 05:48

Dziewiąta Planeta, hipotetyczny obiekt wchodzący w skład Układu Słonecznego, może nie być planetą. Jakub Scholtz i James Unwin z zaproponowali hipotezę mówiącą, że to pierwotna czarna dziura. Teraz Edward Witten z Princeton University zauważa, że takiego obiektu nie można wykryć za pomocą teleskopów, jednak można by go zauważyć wysyłając w jego kierunku setki lub tysiące niewielkich sond.


Bliska Ziemi asteroida to fragment Księżyca

19 listopada 2021, 17:02

Bliska Ziemi asteroida Kamo`oalewa może być fragmentem Księżyca, uważają naukowcy z University of Arizona, Lowell Observatory i Planetary Science Institute. Kamo`oalewa to quasi-księżyc (quasi-satelita) Ziemi. Pozostaje w pobliżu Ziemi i wraz z nią okrąża Słońce, ale nie jest powiązany grawitacyjnie z Ziemią. Niewiele wiemy o quasi-satelitach Ziemi.


Winna gwiazda czy jądro? Skąd brak egzoplanet o rozmiarach od 1,5 do 2 średnic Ziemi

16 listopada 2023, 12:23

Teleskop Kosmiczny Keplera przeszedł na emeryturę w 2018 roku, ale dostarczone przez niego dane wciąż służą nauce. To właśnie one zostały wykorzystane przez autorów nowej analizy, którzy znaleźli mocne dowody na poparcie jednej z hipotez dotyczących braku egzoplanet o rozmiarach pomiędzy superZiemią a mini-Neptunem. Wszystko wskazuje na to, że planety takie kurczą się, gdyż oddziaływanie ich jąder prowadzi do utraty atmosfery.


Jubileusz 75-lecia Polskiej Akademii Nauk